Namo Shetkari Yojana – महाराष्ट्रातील लाखो शेतकऱ्यांसाठी एक आनंदाची बातमी समोर येत आहे. राज्य सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी नमो शेतकरी महासन्मान निधी योजनेचा आठवा हप्ता लवकरच शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात दाखल होणार आहे. अनेक महिन्यांपासून प्रतीक्षेत असलेल्या या हप्त्याबद्दल आता सरकारने ठोस नियोजन केले असून शेतकऱ्यांमध्ये उत्साहाचे वातावरण पसरले आहे.
नमो शेतकरी योजना ही राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी एक वरदान ठरली आहे. या योजनेच्या माध्यमातून दर चार महिन्यांनी प्रत्येक पात्र शेतकऱ्याला दोन हजार रुपयांची आर्थिक मदत थेट त्यांच्या बँक खात्यात जमा केली जाते. केंद्र सरकारच्या पीएम किसान योजनेबरोबर जोडलेली ही योजना शेतकऱ्यांना एकत्रितपणे वर्षाला सहा हजार रुपयांचा अतिरिक्त लाभ देते, ज्यामुळे शेतकऱ्यांच्या वार्षिक उत्पन्नात भर पडते.
मागील सातव्या हप्त्याचे वितरण ९ सप्टेंबर २०२५ रोजी झाले होते. नियमाप्रमाणे विचार केला तर आठवा हप्ता ९ जानेवारी २०२६ रोजी शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा व्हायला हवा होता. परंतु राज्यात त्याच सुमारास पंचायत समिती आणि नगरपालिका निवडणुकांची प्रक्रिया सुरू असल्यामुळे आचारसंहिता अमलात होती, त्यामुळे या हप्त्याच्या वितरणाला विलंब झाला.
निवडणूक आचारसंहिता लागू असताना कोणत्याही प्रकारच्या सरकारी योजनांच्या लाभाचे वितरण करणे शक्य नसते. हा नियम लोकशाहीच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचा असला तरी शेतकऱ्यांना या काळात आर्थिक अडचणींना सामोरे जावे लागले. रब्बी हंगामाच्या तोंडावर हा हप्ता वेळेत न मिळाल्याने अनेक शेतकऱ्यांना बियाणे, खते आणि इतर शेती साहित्यासाठी कर्ज काढावे लागले अथवा इतर मार्गाने पैशांची जुळवाजुळव करावी लागली.
आता निवडणुका संपल्या असून आचारसंहिता उठवण्यात आली आहे. त्यामुळे सरकारने या हप्त्याच्या वितरणाचे नियोजन सुरू केले आहे. महसूल आणि वित्त विभागाने जारी केलेल्या ताज्या शासन निर्णयानुसार येत्या २७ फेब्रुवारी २०२६ रोजी म्हणजेच शुक्रवारी नमो शेतकरी योजनेचा आठवा हप्ता पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात जमा करण्याचे नियोजन आहे. हे नियोजन यशस्वी झाल्यास शेतकऱ्यांना दोन हजार रुपयांचा थेट लाभ मिळेल.
मात्र कधी कधी तांत्रिक कारणांमुळे किंवा प्रशासकीय अडचणींमुळे वितरण ठरलेल्या तारखेला होत नाही. अशा परिस्थितीत एक दुसरी शक्यता समोर येते. जर २७ फेब्रुवारीला काही कारणास्तव हप्ता जमा झाला नाही, तर मार्च महिन्याच्या पहिल्या आठवड्यात केंद्र सरकारच्या पीएम किसान योजनेचा बाविसावा हप्ता आणि नमो शेतकरी योजनेचा आठवा हप्ता असे दोन्ही हप्ते एकत्रितपणे दिले जाण्याची शक्यता आहे. अशा वेळी शेतकऱ्यांना एकाच वेळी चार हजार रुपये मिळतील.
पीएम किसान योजनेबद्दल बोलायचे झाले तर केंद्र सरकारने या योजनेचा एकविसावा हप्ता १९ नोव्हेंबर २०२५ रोजी देशभरातील शेतकऱ्यांच्या खात्यात वर्ग केला होता. आता बाविसाव्या हप्त्याची वेळ आली असून तो मार्च २०२६ मध्ये येणे अपेक्षित आहे. पंतप्रधान किसान सन्मान निधी योजनेतून देखील प्रत्येक हप्त्यात दोन हजार रुपये मिळतात, त्यामुळे दोन्ही योजनांचा एकत्रित लाभ शेतकऱ्यांसाठी मोठी मदत ठरतो.
महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी या दोन्ही योजना म्हणजे आर्थिक आधाराचा एक महत्त्वाचा स्रोत आहे. शेती हा व्यवसाय निसर्गावर अवलंबून असल्यामुळे प्रत्येक वर्षी शेतकऱ्यांना अनिश्चिततेचा सामना करावा लागतो. कधी अतिवृष्टी, कधी दुष्काळ, कधी अवकाळी पाऊस तर कधी बाजारात भाव न मिळणे अशा अनेक समस्यांशी झुंजत असताना सरकारकडून मिळणारी ही आर्थिक मदत शेतकऱ्यांना थोडा दिलासा देते.
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी शेतकऱ्यांनी काही महत्त्वाच्या गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे. सर्वात महत्त्वाची बाब म्हणजे बँक खाते आधार कार्डशी संलग्न असणे अनिवार्य आहे. सरकार हे सर्व पैसे थेट लाभार्थींच्या आधार सीडेड बँक खात्यामध्ये जमा करते, त्यामुळे जर बँक खाते आधारशी जोडलेले नसेल तर हप्ता मिळणार नाही आणि पात्र असूनही लाभापासून वंचित राहावे लागेल.
याशिवाय शेतकऱ्यांनी आपली केवायसी प्रक्रिया पूर्ण असल्याची खात्री करावी. पीएम किसान पोर्टलवर किंवा नमो शेतकरी योजनेच्या संबंधित पोर्टलवर जाऊन आपल्या अर्जाची स्थिती तपासणे आवश्यक आहे. अनेकदा काही तांत्रिक त्रुटींमुळे पात्र शेतकरी यादीतून वगळले जातात, त्यामुळे वेळोवेळी आपली नोंदणी तपासत राहणे गरजेचे आहे.
ग्रामीण भागातील अनेक शेतकऱ्यांना या योजनांबाबत पुरेशी माहिती नसते. अशा शेतकऱ्यांपर्यंत पोहोचण्यासाठी तालुका कृषी अधिकारी, ग्रामसेवक आणि बँकेचे प्रतिनिधी यांनी पुढाकार घ्यायला हवा. माहितीअभावी अनेक गरजू शेतकरी या योजनांच्या लाभापासून दूर राहतात, जे अत्यंत दुर्दैवी आहे.
या हप्त्याची प्रतीक्षा करणाऱ्या शेतकऱ्यांनी घाबरून न जाता शांतपणे वाट पाहावी. सरकारने वितरणाची तयारी केली असून लवकरच पैसे खात्यात जमा होतील. ज्या शेतकऱ्यांना आधार लिंकिंग किंवा बँक खात्याशी संबंधित काही अडचणी आहेत त्यांनी तात्काळ त्यांच्या जवळच्या बँक शाखेत जाऊन किंवा कृषी विभागाशी संपर्क साधून समस्या सोडवावी.
यह भी पढ़े:
1 मार्चपासून सर्व महिलांचे हाफ तिकीट बंद होणार; सरकारचा नवीन नियम लागू | MSRTC Half Ticket
शेवटी, नमो शेतकरी योजना आणि पीएम किसान योजना या दोन्ही योजना शेतकऱ्यांच्या आर्थिक सक्षमीकरणाच्या दिशेने टाकलेली महत्त्वाची पावले आहेत. या योजनांचा लाभ योग्य वेळी आणि योग्य लाभार्थ्यांपर्यंत पोहोचेल याची खात्री सरकारने करावी आणि शेतकऱ्यांनीही आपली कागदपत्रे सुस्थितीत ठेवून या योजनांचा पुरेपूर फायदा घ्यावा. महाराष्ट्राचा शेतकरी सक्षम झाला तरच राज्य आणि देश खऱ्या अर्थाने सुजलाम सुफलाम होईल.
